DARF in Brazil

DARF goes Brazil. Een heerlijke zin die we graag opschrijven. Zuid Amerika is een fantastische bestemming en een zegen dat we dit met de meiden mogen doen. We zijn gezond en we houden van reizen en dat doen we dan ook naar hartelust. Hoe anders is het leven geworden van onze vrienden uit Brazilië. 

Fien en Roos zijn inmiddels al respectievelijk 1 en 2 keer in Brazilië geweest. Fabio was de zoon des huizes waar Danny destijds in 1993 werd gestationeerd tijdens die beroemde stage in zijn studietijd in Sao Paulo, Brazilië. Een vriendschap met de mensen en het land die onuitwisbaar is was het gevolg. Tenminste om het andere jaar bezoeken we elkaar, hier of daar of waar we dan ook zijn. Anneke is inmiddels al een 4tal keren daar geweest en we worden meer als familie gezien dan bekenden. Fabio woont nog steeds in Sao Paulo, met zijn vrouw Mari, en 3 zonen Felipe, Caio en Kenzo. Ouders wonen er ook nog steeds. Maar zussen zijn verdeeld, ene in Porto Alegre (zuiden) en andere in Goîania (midden). In 2009 kwamen we hier het laatst met de meiden om Fien te laten zien. Fabio's zus Kita hebben een zoontje, Daví, die enkele maanden ouder is dan Fien. Wat een geluk, de 2 waren aan het strijden wie het eerst kon lopen! Toen we huiswaarts keerden sloeg het noodlot toe. Hij kreeg een infectie die oversloeg naar zijn hersenstam, soort hersenvliesontsteking. Gevolg was dat hij niet meer zelf kon ademen of bewegen en volledig stil kwam te liggen in zijn ontwikkeling. Een verschrikkelijk lot voor elke ouder. Gelukkig zijn de ouders beiden medisch professionals die de zorg van het kind konden overzien en bijstaan. Nu, 6 jaar later is Davi nog steeds afhankelijk van een beademingsapparaat, kan zijn hoofd niet zelf recht houden, kan niet praten en is aan bed en rolstoel gekluisterd. Hoe wreed is het lot. Moeilijk om daar meteen na terug te keren en een half jaar daarna maakten wij ons op voor ons vertrek naar de US. In de US was het niet simpel om naar Brazilië af te reizen en het ging ook niet goed met Davi. We hielden contact met Fabio die ons ook opzocht met zijn gezin. Na terugkomst in Nederland was het duidelijk dat we snel die kant op moesten en dat moment was nu. De kids hadden 2 weken meiverlof en dus zijn we gegaan. We hebben gelukkig ervaren reizigers dus voor ons is dat heel normaal geworden om transatlantisch te gaan. Sterker nog, we kijken er naar uit. De kids weten hun ding. Pakken hun eigen rugzakjes in met boekjes en dingetjes en vervelen zich geen moment. Het vliegtuig biedt ook heel veel vertier, en een eigen tv console. De vlucht is een dikke 10 uur en we hadden geen kind aan hen. Roos heeft 5 films gezien... Anneke sinds lang ook zeker 2. Echt relaxed. Zo komen we dus relaxed aan in Brazilië. Wel 6 uur tijdsverschil dus na een lange vlucht zijn de meiden nu wel echt laat op. Om 1700 plaatselijke tijd landen we. Fabio staat ons buiten op te wachten en na een uur zijn we in Osasco, een wijk van Sao Paulo. De agglomeratie Sao Paulo is een van de grootste ter wereld. Op een oppervlakte zo groot als 3x Parijs wonen 22 miljoen mensen, nog zonder de favela's (krottenwijken) meegeteld. Feitelijk weten ze niet hoeveel mensen daar echt wonen.  OP een klein oppervlakte zoveel mensen bijeenbrengen zorgt dat men de hoogte in moet zijn gegaan. Er zijn meer dan 18000 gebouwen die meer dan 15 verdiepingen tellen. Verkeer is een nachtmerrie, het wegennet is niet proportioneel meegegroeid. Het is een dorp dat elke hoek heeft volgebouwd, zonder duidelijke planning.  Weinig swingends hier. Het is een van de gevaarlijkste steden van zuid Amerika. Waar superrijken zich steeds meer gaan opsluiten en terugtrekken en armen armer worden zie je dat geweld ontstaat. Waar de rijken zich met helikopters onttrekken van het gewoel van de stakkers. Na LA de meeste vliegbewegingen per helikopter op deze aarde. Van ouds her ontwikkelden sloppenwijken aan de rand van de stad, kartonnen en houten barakken. Inmiddels stenen geworden maar nog steeds erbarmelijk. Beveiliging is een must. Niet opvallen ook. Fabio heeft 5 auto's, geen enkele dure. Wel 1 met kogelvrije ramen. Een trend, de laatste jaren is de verkoop van die auto's met 30 procent toegenomen. Het is geen merk auto, maar een optie die je bij elk merk kunt kiezen waar je je auto koopt. Maar, als je hier verspreid over 22 jaar regelmatig komt zie je toch dat Brazilië volwassen is geworden. Persoonlijk vind ik het veel veiliger geworden dan ooit. Er zijn nota bene fietsstroken door de hele stad aangebracht, de armen en rijken hebben allemaal een smartphone. De regering heeft het minimumloon geregeld en er is zelfs een bijstandsregeling gekomen. Allemaal effect op de sfeer van een stad. Je ziet nu zelfs tafeltjes buiten staan bij een cafe, voorheen iets ondenkbaars want buiten = onveilig. Enfin. Door deze stad banen wij ons een weg naar Osasco. Een blije hereniging met de familie Fukushima. Japanse voorouders kwamen 100 jaar geleden naar Brazilië om te werken in de koffieoogst. Inmiddels wonen er in Sao Paulo alleen al 4 miljoen. Gewoon volledig braziliaans, maar zien er uit als Japanners. Een land van voetbal en eten. Het is een mooie cultuur. De kids vallen om en wij ook. De traditionele uitwisseling van kado's komt wat later op gang. We hebben een volle koffer met spulletjes meegenomen voor iedereen die we gaan ontmoeten. De volgende dag, jetlagged dus (te) vroeg wakker zijn we uitgenodigd voor een lunch bij Keigo en Dalia, vader en moder van Fabio. Aan de andere kant van de stad, misschien 0 km maar 1 uur rijden in deze stad, op zondag. Op maandag 2-3 uur. Churrasco, traditionele braziliaanse BBQ staat op het menu en al het lekkers dat de braziliaanse keuken te bieden heeft komt voorbij. Een weerzien van oude vrienden en een zoete inval van andere mensen. En het traditionele dutje zit er ook nog altijd in. We vieren zelfs Fien haar verjaardag al eventjes met een taart. Emi, de zus uit Porto Alegre is zelfs komen overvliegen om ons te zien, met haar 2 kinderen. Er wordt gezongen en kaarsjes uitgeblazen. Bofkont. Om 17 uur nog via een verjaardag van een bekende weer richting huis waar de kinderen omvallen. Op maandag brengen we Kenzo naar school en kijken we naar die bijzondere manier van kleuterschool in een tropisch land. Schommels van autobanden, trampolines but not as we know it, tropische bomen, open ruimtes. Je kijkt je ogen uit. Daarna lenen we 1 auto en gaan we samen met zijn 4en even naar een park in de buurt. We huren fietsen voor de meiden en wandelen en laten alles eens goed op ons inwerken. Het is lekker warm, 22 graden maar net zo dichtbij de evenaar als Saudie Arabië of Cuba of zuid Marokko, dus de zon is sterk. Op dinsdag vertrekken we naar Rio de Janeiro om met zijn 4en te genieten van Brazilië. We hebben een hotel in Flamengo, een gebied dat voorheen, eeuwen geleden, door de Nederlanders werd geprobeerd te bezoeken maar werden verjaagd. Nederlanders werden destijds allemaal Vlamingen genoemd.  Rio is ook een gevaarlijke stad maar heeft een charme offensief ingezet, als gevolg van de WK in 2014 en de Olympische spelen in 2016 kan het zich niets veroorloven. We zien dat en merken dat bij aankomst. Het is er relaxed, schoon en mooi. Hoe anders hadden we dit voorgesteld. Waarschijnlijk, schijn bedriegt. In de sloppenwijken die hier tegen elke berghelling is gebouwd. Kansarmen werken als straatverkopers in de straten van Rio. In de favelas is het tot voor kort een vrijstaat geweest waar de drugsbaronnen de dienst uitmaakten. Die hadden meer wapens dan de politie dus die konden en durfden niet binnen te komen. Door de WK is er een ommekeer, de politie heeft permanente vredestroepen in de wijken gestationeerd en het begint te werken. Het is een stuk rustiger geworden in deze stad. Dat is zeker wat wij ervaren als we langs de Flamengo beach naar ons hotel rijden. We zien de suikerbroodberg links van ons tussen de palmbomen van de beroemde stranden, terwijl recht boven in de bergen het beroemde Jesus beeld staat, en waakt over de stad. Rio we are here.

Een mooi hotel, deels met punten betaald gespaard door teveel hotelnachten in Europa. Een baken van rust in deze toch ook drukke stad. Het is warm end e meiden liggen al snel in het zwembad op het dak van het hotel. Het uitzicht is formidabel. In de namiddag besluiten we om het beroemde christusbeeld van dichtbij te bekijken. Per taxi naar het treinstation. Een toeristische attractie met een deftig prijskaartje, maar het boeit ons niet. Normaliter overvol en lange rijen, voor ons geen kip te zien en we nemen de eerste de beste trein naar boven. Die slingert zich een weg naar boven, een prachtige rit. Tijdens deze rit ontdekt Danny dat hij zijn camera wel bij zich heeft maar zijn batterij nog in de lader in het hotel zit. Even op de lip bijten en weer verdergaan. iPhone camera is nu het devies... Naar omstandigheden nog best goed gelukt! Een fantastisch uitzicht over de stad met de Copacabana, Ipanema, Leblon op de achtergrond, de suikerbroodberg. De zon zakt langzaam en het licht wordt formidabel. Jammer van die camera, Danny baalt even... De trein naar beneden is minstens zo spectaculair maar beneden is het donker. En dan staan er enkele blanke toeristen en 2 kleine blonde meisjes toch vrij ongemakkelijk te zoeken naar een taxi.... Gelukkig kwam er een taxi en een jongeman bracht ons veilig en snel terug voor weinig geld. De volgende dag zou regen komen in de avond. Na een heerlijk ontbijt vertrekken we naar de suikerbroodberg. Een kabelbaan brengt je in 2 stappen naar de top. Wederom goed geprijsd maar spectaculair. En weer geen hond te zien, dus meteen naar boven. Het uitzicht vanuit deze kant is minstens zo mooi. We overzien de stad van ongeveer 10 miljoen mensen en de bergen die gedrapeerd zijn langs en over de stad. Briljant. Het weer blijft goed en de kids duiken s middags weer het zwembad in. In de namiddag lopen we nog even naar het strand. Het is te koud om er te gaan liggen en we voelen ons nu toch gevolgd en bekeken. Jammer. We eten elke avond in het hotel. Het buffet is verrukkelijk (en niet goedkoop) en een goede keuze met 2 meiden die nogal picky zijn. De keuze is reuze!

Als we de volgende dag wakker worden regent het. We ontbijten langzaam en maken ons dan op voor een van de shoppings van Rio. Wat doe je anders met regenweer? We slagen er niet en gaan na terugkomst meteen door naar Santa Theresa, een bohemian wijk die eigenlijk tussen de sloppenwijken ligt. Een taxi brengt ons omhoog en het is erg leuk om het mee te maken. Kleine straatjes en een trammetje die origineel door de straten rammelde, totdat die een keer op hol sloeg en crashte. Sinds die tijd is er geen tram meer, maar wordt de baan wel opnieuw aangelegd. Een wandeling door deze straatjes is een beetje gek, zo vlak bij de sloppenwijken die zich letterlijk achter de muurtjes bevindt. Maar ook kleurrijk en het zit er vol met kleine art-shopjes. Handwerken en kunsten, dat is wat je hier vindt. We lopen naar een heuvel die een villa huisvest die vervallen is en in een museum is omgetoverd. De locatie i prachtig, bovenop een heuvel die een mooi uitzichtpunt biedt over de stad. We zien de moderne kathedraal, in feite een omgekeerde trechter. En het kleurrijk pallet van hoog en laag, rijke witte torens en kleurrijke sloppenwijken eromheen. De suikerbroodberg is karakteristiek aanwezig en Jezus overziet het allemaal en zag dat het beter kon. De zon breekt door...
Op vrijdag is het de dag van de arbeid en tijd om weer verder te gaan. Na een lange run langs het strand is dat vinkje ook gezet en zijn we klaar om te vertrekken. Op naar Goîania. Een vlucht van Rio via Sao Paulo naar Goiania houdt ons een hele middag bezig maar dat deert ons niet. Reizen is een belevenis, geen vervelende bijkomstigheid. Want landen tussen de 18000 gebouwen in Sao Paulo en weer vertrekken is een belevenis die je niet vaak meemaakt. Goîania ligt meer in het binnenland, op zo'n 1000 km afstand. De aarde is rood gekleurd, de dorpjes dun bezaaid. En dan doemt de miljoenenstad (1.4 Mio) op, in the middle of nowhere. Goias is een van d 26 staten, met een klimaat dat altijd warm is en prettig. We landen en als we de koffers pakken staat Kita, haar man Zé en hun zoon Daví en dochtertje Lais ons breed lachend op te wachten bij de uitgang. Een schok voor ons. Een klein mannetje in de rolstoel, duidelijk in zware nood aan hulp. Emotioneel om elkaar te zien, na 6 jaar weer. Dankbaar zijn ze dat we de moeite namen om hen op te zoeken. Jaren was hun wereldje klein. Wonend op de 10e verdieping in het centrum van de stad zag hun leven er 6 jaar geleden heel anders uit. Hij vaatchirurg, zij kinderarts, sociaal en emotioneel zeer intelligent en met een ruime blik op de wereld voeden ze hun zoon op in het ritme van werk en rust. Totdat het ongeluk toeslaat. Vechtend voor zijn leven maken Kita en Zé plek in hun leven om de jongen zo goed als mogelijk te begeiden, nooit de moed opgevend, altijd positief. Kita geeft haar baan op, thuis behandeling is het credo en dat kun je niet alleen. Inmiddels is er 24-uurs verzorging middels 4 zusters, 2 fysiotherapeuten die 2x per dag langskomen, en natuurlijk een poetsvrouw, strijkmevrouw en boodschappenmevrouw. Het naastgelegen appartement is inmiddels aangekocht en de gehele 10e verdieping van het 'Taj Mahal' gebouw in Goîania is van hen. Angstige momenten worden afgewisseld met geluk. Daví wordt stabieler en de mobiliteit neemt toe. Ze kopen een aangepast voertuig en de wereld wordt langzaamaan groter. Ze komen buiten. Het park. Hun kleine farm. Stapjes maar een enorme onderneming. Wij komen langs en ze besluiten een grote stap. Voor de 2e keer in hun leven gaan ze met Daví een tocht ondernemen. 180 km verderop ligt een natuurlijke waterbron met thermische wateren. Leuk voor de meisjes en leuk voor Daví en Lais. Een hotel wordt geboekt en de bus wordt gepakt. We hebben 2 voertuigen nodig om ons + 2 permanente zuster mee te nemen op de korte vakantie. Het landschap is mooi, leeg en de aarde is rood. Na 2-3 uur bereiken we Caldas Novas, waar de warmwaterbronnen zijn. Een hele groep hotels en een heus waterpark is gebouwd en daar hebben we een kamer. Fabio en Mari zijn zo gek geweest om zelfs het hele stuk voor een lang weekend te rijden om samen met ons nog 1 dag in het waterpark door te brengen. Het is een ander ritme als je met een gehandicapt kind op stap gaat. Maar ongelooflijk dapper en respect voor hoe Kita en Zé dit ondernemen. Uiteindelijk rollen we rond 3 uur toch nog het waterpark binnen en gaat Daví het water in. De beademingsapparatuur wordt zorgvuldig droog gehouden maar je ziet dat hij het lekker vindt. Hij kan niet praten, ademt door een gaatje in zijn keel maar hij knijpt in je hand bij ja of nee vragen. En hij begint zijn benen te bewegen als hij in het badje ligt. Ontroerend en fijn. Fien en Roos spelen ondertussen in het water met de jongens van Mari en met dochter Lais die nog klein is. Wat fijn dat onze meisjes kunnen zwemmen, we hebben geen kind aan ze. Het waterpark is fantastisch en we zijn zo blij dat we hier samen zijn. Na zo'n lange tijd zien we mekaar weer. Moeilijk te realiseren dat de laatste keer dat we hem zagen hij kerngezond was en hem niks mankeerde. Nu is dit wel anders. Maar we leren zijn ritme en zijn manieren, zijn bewegingen en manier van reageren. Er is meer contact dan we denken. We zijn natuurlijk een vreemde voor hem. En hij is natuurlijk in de kern pas een jongen van 6 dus hij heeft niet altijd volle aandacht voor alles. Hij is geen domme jogen maar iemand die opgesloten zit in een lichaam dat hem niet helpt. Heel triest en we hopen nog steeds dat hij toch ooit hieruit komt, waarschijnlijk tegen beter weten in. 's Avonds hebben de Fukushima's zelfs een feestje voor Fien georganiseerd, die morgen (3 mei) 6 wordt, maar omdat Fabio dan weer terug aan het rijden is is het leuker als we dit nu maar doen. Bovendien is het in Nederland nu al 3 mei is het argument dat steek houdt. Een echt braziliaans verjaardagsfeestje wordt gevierd, met braziliaanse hapjes en snoepjes, gebruiken en tradities. Fien vindt alles ok en laat het zich welgevallen, enigszins errast met vele kadootjes en overrompeld door de aandacht. Ze slaapt als een roos. De volgende morgen gaan we terug naar het natturwaterbad. Mooi is het hier, tropisch, lekkere temperatuur en er vliegen Araras voorbij alsof we in een National Georgraphic dcumentaire zitten. Prachtig. In de boom zit zelfs een Toekan! Tropischer dan dit kan niet. We amuzeren en genieten van elkaars aanwezigheid. Wat een dag. De volgende dag moeten we weer terug maar we gaan toch nog in de ochtend even terug naar het park. Het weer slaat echter om en het begint te stortregen. Dat is ook tropisch. De rit terug gaat voorspoedig en weldra zijn we weer in Goîania terug. Daví lijkt genoten te gehebben en we nemen stiekem al een beetje afscheid van hem. De volgende dag is het echt afscheid nemen.We bezoeken hem op zijn school, een 'normale" school waar hij meedoet in de les met zijn leeftijdsgenootjes. De zuster staat naast hem, voor het geval dat.... Een fantastische 4tal dagen om hem te leren kennen en hem te respecteren, en vooral ontzaglijk veel respect te hebben voor de ouders. En ons toch gelukkig prijzen dat onze kindjes niet mankeert. Een emotioneel vaarwel, en beloftes om niet meer lang te wachten voor we elkaar weer zien. Kita belooft om een keer met Daví naar Europa te gaan. We kunnen onze oren niet geloven, dit is een sterk gezin.
In Sao Paulo worden we door Mari opgepikt. We rijden weer kriskras door de stad. Vele uren brengt ze door achter het stuur, en is de chauffeur van haar kinderen. We gaan mee maar het wordt langzamerhand wel duidelijk dat we dit niet lang zouden trekken. Wat een leven, in functie van je kinderen. We kletsen wat af in de bus en in de avond thuis. Fabio heeft 2 Copa America tickets voor ons, en dus gaan wij samen naar het voetbal. Een belevenis, 66000 man in het Sao Paulo stadium zien Sao Paulo FC winnen van Belo Horizonte. De logistiek rond de wedstrijd is primitief. Dranghekken die dodelijk kunnen zijn bij zulke drukte. De fans zijn luidruchtig en swingend en schelden allemaal continue. Een hele happening. Gelukkig dat ze wonnen. Morgen gaan we weer terug naar Nederland. Eerst nog een feestje vanavond. Een mooi restaurant in een tropisch bosje is het toneel van een afscheidsdiner. Mari's ouders, Fabio's ouders en wij. Heerlijk en fijn. De laatste kado's wisselen van hand en dus maken we ons op voor het inpakken van de koffers. We vliegen pas om 1900 dus de volgende dag is plenty time om in te pakken. We gingen terug met 2x 22 kg meer bagage dan we binnenkwamen. Halleluja. Mari en Fabio zetten ons af op de airport. Daar komen we nog een andere vriend tegen. We hebben hele goede vrienden in Brazilië. Het zijn hele fijne mensen. We zijn blij dat we het gedaan hebben, maar zijn ook blij dat we naar huis kunnen gaan. Naar normale wegen en fiets pakken. Naar niet bang op straat zijn. Naar ons eigen bedje en naar ons eigen leventje.  Tchau Brasil!